We are using cookies to give you the best experience. You can find out more about which cookies we are using or switch them off in privacy settings.
AcceptPrivacy Settings

Škocjanski zatok: alles wat een vogelaar wil in Slovenië

Home > Reistips > Natuurgebieden in Slovenië > Škocjanski zatok: alles wat een vogelaar wil in Slovenië

Veel vogels, vogelkijkhutten, een vogelkijktoren en hete koffie: natuurreservaat Škocjanski zatok in Slovenië heeft alles wat een vogelaar kan wensen en meer. 

Vroeger, was het verdwenen

De Sloveense kust is aardig volgebouwd, net als de meeste makkelijk toegankelijke gebieden langs de ASdriatische zee. Er zijn uitzonderingen en daaronder vinden we pareltjes van de Sloveense natuur. Of je Škocjanski zatok daar bij wilt rekenen, hangt er maar van af wat je “natuur ” vindt. Škocjanski zatok is, zoals het er nu bij ligt, door mesen gemaakt. Vroeger de baai een belangrijk vogelgebied. Vervolgens is het gebied gebruikt als illegale dumpplaats voor grond en vuilnis. Plaatselijke vogelaars konden dat niet aanzien. Ik weet niet alle details, maar moet veel werk en gespšrekken met talloze beambten hebben gekost om de situatie te veranderen. En met succes: de baai is opnieuw een van de belangrijkste vogelgebieden in Slovenië!

Makkelijk te vinden

Škocjanski zatok ligt ingesloten tussen de snelweg en de haven van Koper aan de Sloveense kust. Het gebied is makkelijk te vinden: neem de afslag naar Bertoki en rijd richting zee. Aan de linker kant zie je een houten gebouw: dit is het bezoekerscentrum. Ervoor ligt een ruime parkeerplaats (maar waarom moesten ze hier exotische Passibloemen planten?).  In het bezoekerscentrum is ook een kantoor, een uitzichtpunt en een bar. Ga hierheen, want dat is het waard. Direct door het raam van de bar kan je Woudaapjes en Purperreigers zien langsvliegen. Beide soorten nestelen in de rietlanden, vlak bij het gebouw. Onthoud ook dat, om achter de tap te staan, je hier een fanatieke vogelaar moet zijn. Zoals overal, zijn de mensen die de bar bedienen het beste op de hoogte van nieuwtjes, en hier is dat het vogel-nieuws!

Makkelijke toegankelijkheid

Eigenlijk is het reservaat helemaal niet goed toegankelijk. Het is zelfs gesloten voor publiek. De enige uitzondering is een grindpad wat rondom de oostelijke helft van het gebied is aangelegd. Langs dit pad vindt je vogelkijkschermen, hutten en de grote toren. Het pad is helemaal vlak, waardoor het gebied uitetekend te bezoeken is voor minder validen. Vanaf de uitkijkpunten heb je overzicht over een groot deel van het gebied. Hier tref je grotendeels andere natuurliefhebbers. Het grindpad moet je echter delen met hardlopers. Dit is een van de weinige plaatsen waar je buiten de stad Koper kunt trimmen en het gebied is daar best populair door geworden. Dit is geen probleem voor de vogels: die zijn eraan gewent dat mensen zich aan het pad houden. 

Vee aan het werk

Škocjanski zatok is een laaglandgebied op een nutrientenrijke ondergrond. Van nature zou dit gebied veranderen in moerasbos.  Een open vegetatie kan alleen blijven bestaan door natuurlijke dynamiek zoals overstromingen en stormen, of door begrazing. Open gebieden met ondiep water zijn super aantrekkelijk voor vogels. De baai is tegenwoordig beschut en de dynamiek is minder dan vroeger. Hierom hebben de beheerders besloten een handje te helpen: periodiek maaien ze de rietlanden en ze begrazen met paarden en runderen. De witte paarden komen uit de Camaeque, soms worden ze vergezelt door een ook witte Sloveense Lippizaner. De runderen zijn het meest bijzonder. Dit is Istrisch vee, de Boškarin. Dit is een zeldzaam oud ras, verwant aan Hongaarse stepperunderen. Vroeger was dit werkvee, dat de ploeg trok en wagens vervoerde door heel midden Europa. In Škocjanski zakot zijn ze weer aan het werk: hun verantwoordelijkheid is om te grazen in het open gebied.

Vogels kiezen voor Škocjanski zatok

Open gebieden met ondiep water, zoals in Škocjanski zatok, zijn super aantrekkelijk voor watervogels. Hier kan je veel soorten reigers zien: Blauwe- en Purperreiger, Grote en Kleine Zilverreiger, koereiger en Woudaapje zijn regelmatig te vinden langs de rietlanden. Meestal zijn er wel een aantal Aalscholvers en dit is de enige plaats in Slovenie waar al lange tijd Dwergaalscholvers verblijven. Je vindt hier uiteraard veel eenden: Wilde eenden zijn het meest talrijk, in de herfst en winter gevolgd door Zomer- en Wintertalingen en Slobeenden. Tijdens de trektijd landen kleine groepen steltlopers in het gebied en het is ndan niet ongewoon om Zwarte Ibissen te zien. Het hele jaar door hoor je Cetti’s Zangers: dit is maar een van de interessante zangvogels die in Škocjanski zatok broeden. 

Kikkers en hagedissen langs het pad

Op een zonnige dag kan je de kikkers en hagedissen langs het pad niet missen. Škocjanski zatok is een van de meest interessante gebieden voor amfibieën en reptielen langs de Sloveense kust. Meerkikkers zijn het meest talrijk. Ervaren waarnemers kunnen Boomkikkers horen roepen. Bijna onzichtbaar zijn de populaties Mediterrane Kleine Watersalamanders en Italiaanse Kamsalamanders. De meest algemene reptielen zijn Ruïnehagedissen. Er leven een paar Muurhagedissen, van een speciale Mediterrane ondersoort. Je hebt ook kans op slangen: ongevaarlijke ringslangen en dobbelsteenslangen zijn algemeen in het gebied. 

Exoten

In dit gebied hebben huisdiereneigenaren in het verleden Amerikaanse Roodwangschildpadden losgelaten. Die doen het uitetskend en planten zich regelmatig voort. Pogingen om hun aantallen te verminderen lijken nog niet veel effect te hebben. Dit is jammer, want ze kunnen een probleem vormen voor de laatste paar Europese moerasschildpadden in Škocjanski zatok. Langs de paden zie je overal kleine visjes in poeltjes en slootjes. Dit is een andere Ameriaanse soort: het Oostelijke Muskietenvisje. Muskietenvisjes zijn oorspronkelijk naar Slovenië gebracht om muggen te bestrijden. Indertijd was Malaria ene groot probleme langs de Adriatische kust. Tegenwoordig komt Malaria hier niet meer voor, en word met gemengde gevoelens gekeken naar de visjes. Ze concurreren met inheemse Mediterrane Tandkarpertjes die evengoed zijn in het opeten van muggenlarven. 

Een gemengde boodachap

Herstelde natuurgebieden zoals Škocjanski zatok zijn een groot succes voor de natuurbescherming. Ze zijn aantrekkelijk voor bezoekers en vormen een belangrijk habitat voor vogels in een voor de rest in cultuur gebracht landschap. Vergelijkbare natte gebieden langs de Adriatische zee worden ook allemaal intensief beheerd. Zonder zulke gebieden, zouden we een deel van de biodiversiteit van de regio verliezen. Maar, niet alle “natuur” kan worden hersteld wanneer het verloren is. Dit kan alleen wordne gedaan met gebiedne die van nature een hoge dynamiek kennen, zoals kustzones en rivierengebieden. Het gaat niet met oerbos, veengebieden en bergen, omdat die gekenmerkt worden door een lange ongestoorde ontwikkeling. Zelfs in natte natuurgebieden kunnen herstelde natuurreservaten alleen worden bevolkt door soorten die zich makkelijk verspreiden, zoals vogels. Het zou goed kunnen dat sommige insecten en planten nooit terugkeren naar Škocjanski zatok, hoe goed het ook beheerd wordt. 

GDPR