We are using cookies to give you the best experience. You can find out more about which cookies we are using or switch them off in privacy settings.
AcceptPrivacy Settings

Grotten in Slovenië

Home > Reistips > Grotten in Slovenië

In Slovenië vindt je prachtige landschappen met bergen, meren en rivieren. Maar ken je ook die andere wereld, onder je voeten? Slovenië heeft meer dan elfduizend grotten en bijna dagelijks worden er nog nieuwe grotten ontdekt!

Een Ondergrondse Verscheidenheid

Geen twee grotten zijn hetzelfde.  Sommigen bestaan uit vertikale tunnels met een pijlloze diepte. Andere gaan horyzontaal en bevatten grote, ondergrondse kamers. Vooral de grotere grotten zijn erg vormenrijk. Daarnaast zijn er talloze kleine holen en gaten, die ontoegankelijk zijn voor mensen. ERr zijn zo vele Grotten in Slovenië dat ze nog lang niet allemaal onderzocht zijn. Hier, midden in Europa, bestaan nog witte plekken op de kaart, plekken waar ieuwe ontdekkingen gedaan kunnen worden!

De ingang van de Weversgrot in Slovenië. Klik om te vergroten. 

Een Gevaarlijke Wereld. 

Sommige grotten zijn goed toegankelijk en lopen vrijwel vlak. Dan, een paar stappen verder, sta je voor een duistere afgrond. Rivieren en beken stromen onder de grond. Die zin niet kalm, maar kolken als woeste bergbeken. Wanneer het bovengronds regent, zwellen de ondergrondse wateren aan en vullen ze op sommige plekken de hele grot. Wanneer het water weer zakt, laten ze een gladde modderlaag achter. Grotten kunnen levensgevaarlijk zijn.  Hierom heb je een speciaal grotten-brevet nodig om de meeste grotten in te mogen gaan. Grotten-ontdekkers moeten zich houden aan stricte regels, voor hun eigen veiligheid. 

Publieke Grotten

In ieder deel van het Sloveense karstgebied is een aantal grotten opengesteld voor bezoekers: de “publieke grotten” (show-caves). Je kan hier nog steeds niet zo maar in lopen: je moet meegaan met een georganiseerde rondleiding door een gediplomeerde gids. Hoe dit is geregeld, verschilt van grot tot grot. In de grootste en meest bekende grotten zoals de Postojna grot en de Škocjan grot (Škocjanske jame) zijn er veel rondleidingen. In de zomer kan je hier gewoon naar toe gaan en wanchten op de volgende rondleiding. Voor de kleinere grotten zoals Križna jama, is het zonvol om hun tijdschema te bekijken voordat je gaat. Voor een aantal andere grotten moet je van te voren een afspraak maken. 

Waar weinig anderen je voor zijn gegaan

Sommige grotten bieden de mogelijkheid om op een langere, speciaal afgesproken ontdekkingstocht te gaan. Zowel in Križna jama als in Planinska jama is het mogelijk om een lange tocht te maken, die meer dan een halve dag kan duren. Tijdens deze tochten volg je een ondergrondse rivier over een afstand van meerdere kilometers. Deze langere tochten zijn alleen mogelijk voor kleine groepen. Ook het totale aantal deelnemers wat in een heel jaar is toegelaten is beperkt, om het grotten-milieu te beschermen. Af en toe wordt zo’n tocht op het laatstemoment afgelast vanwege te een te hoge of te lage waterstand in de grot. Mocht je van plan zijn zo’n tocht te maken: reserveer dan ruim van te voren.  

Grotten dieren

Grotten zijn een vijandig milieu voor ons mensen. Om ons te kunnen orienteren moeten we lampen meenemen. Op het eerste gezicht lijken grotten een levenloze omgeving, want er groeien geen planten. Al het “eetbare” moet van buitenaf komen, met water wat grotten instroomt of met dieren die buiten grotten voedsel zoeken. Het meeste wat grotten binnenkomt zijn kleine deeltjes in het water en uitwerpselen van vleermuizen. Dit betekent dat er erg weinig te eten is in een grot. Als gevolg hiervan is de dichtheid aan grotbewonende dieren erg laag. De meeste grotten dieren zijn kleine ongewervelden die energie sparen door langzaam te bewegen en heel langzaam te groeien. Tegelijkertijd leven ze erg lang. 

A sleeping Lesser horseshoe bat

 

Een slapende kleine hoefijzerneus vleermuis

 

Blind, Wit, Bruin en met Superzintuigen

De meeste grotbewonende dieren zijn aangepast aan een leven in het donker. Ze hebben geen ogen: die zijn nutteloos onder de grond. Ze hebben ook geen pigment, want ze hoeven zich niet te beschermen tegen zonnebrand en niemand kan ze onder de grond zien. De meeste grotten dieren zijn hierom wit, maar kevertjes zijn barnsteenkleurig bruin. Dit komt doordat de natuurlijke kleur van chitine bruin is, en niet wit. In het duister orienteren dieren zich op de tast, en op de reuk. Vaak hebben ze ook super-zintuigen voor luchtbewegingen en warmte. Wanneer je je hand te dicht bij ze houdt, rennen ze soms weg omdat ze je lichaamswarmte voelen! 

Kevertjes, Miljoenpoten en Pissebedden. 

De Sloveense grotten hebben een rijke fauna, maar tijdens een rondleiding heb je geluk wanneer je een paarkleine diertjes ziet. Verwcht ook gene grote soortenrijkdom: in de rijkste grotten zijn zo’n 30-40 diersoorten gevonden. Hiervan zie je er mischien twee of drie. Voor andere soorten, moet je de gespecialiseerde technieken van grotten-onderzoekers gebruiken. Hiervoor heb je een ontheffing nodig, want alle grottendieren zijn wettelijk beschermd in Slovenië. Het makkelijkst zie je miljoenpoten, pissebedden en kevertjesn. In het water kan je grotten-garnalen vinden, en een gespecialiseerde, onder water levende grotten-regenworm.  

Grotere Grottendieren

In grotten kom je soms gewervelde dieren tegen. Spitsmuizen zijn niet ongewoon en Marters gaan diep grotten in. Dassen kunnen grotten gebruiken als een deel van hun burgt en Relmuizen overwinteren in het duister. Natuurlijk zijn Sloveense grotten ook belangrijke overwinteringsplaatsen voor Vleermuizen. Wanneer je zo’n overwinterende vleermuis wilt fotograferen: doe dat snel. Anders kunnen jou geluiden en warmte de vleermuis wakker maken. Wanneer dat meerdere keren gebeurt tijdens de winter, kan dat de dood van de vleermuis betekenen. Wakker worden kost veel energie voor een overwinterende vleermuis. In de winter kan hij dat niet aanvullen door op insectenjacht te gaan. 

De Olmen

Wat een beetje vreemd leest als hoofdstuktitel, klopt wel. Maar mischien moet ik eerst vertellen dat een Olm een soort salamander is. Olmen zijn erg langerekt en ze hebben korte pootjes. Het zijn echte grotbewoners die vrijwel pigmentloos zijn. Hierdoor zijn ze wit of geelachtig gekleurd. Hun ogen zijn klein en liggen onder de huid van hun kop. Ze zien nog net het verschil tussen licht en donker. ze vluchten voor het licht van een zaklantaarn. Olmen leven in ondergrondse beken en meren. Hun hele leven houden ze kieuwen (andere salamandersoorten verliezen die wanneer ze volwassen worden). Het zijn de grootste permanent grotbewonende dieren en ze kunnen wel 35 cm lang worden. En: ze leven in Sloveense grotten. Genetisch onderzoek heeft aangetoont dat er meerdere soorten Olmen bestaan, ieder in een eigen grot-systeem.

The famous Olm: the Slovenian cave salamander
De beroemde olm: de Sloveense grottensalamander

 

Olmen zien

De bekendste plek om Olmen te zien, is de Postojna grot. Hier worden er een paar gehouden in een groot aquarium, zodat bezoekers ze kunnen zien. Dit is ook de makkelijkste manier om ze te zien te krijgen. De meeste andere vindplaatsen zijn minder of niet toegankelijk. Een alternatief is de Planina-grot, waar je Olmen in het wild kan zien wanneer je de lange tocht boekt. Dan ben je ongeveer een halve dag onder de grond.  Af en toe komen Olmen grotten uit in bronnen. Dit doen ze alleen ‘s nachts en zelfs dan heb je maar ene kleine kans ze te zien. Toch is ons dit gelukt tijdens sommige Natuurreizen!

Grotten tijdens onze reizen

Regelmatig bezoeken we grotten tijdens onze reizen, maar dat hangt wel af van het thema van de reis. In het duister groeien geen planten, dus we bezoeken geen grotten tijdens een botanische reis. Ook tijdens de Vlinderreis blijven we bovengronds, al overwinteren sommige vlinders wel in grotten. Wanneer je met ons een grot wilt bezoeken, is onze Natuurreis de aangewezen keuze. Op onze amfibieen en reptielen reis bezoeken we een grote, op zoek naar de Olm.

GDPR