We are using cookies to give you the best experience. You can find out more about which cookies we are using or switch them off in privacy settings.
AcceptPrivacy Settings

Oerbos in Slovenië

Home > Reistips > Oerbos in Slovenië

Een wereld zonder mensen

Oerbossen bedekten ooit het grootste deel van Europa. Dit is het ultieme landschap zonder mensen. Wanneer je helemaal niets doet aan een gebied, is oerbos het eindstadium, na een reeks van andere vegetatietypen. Veel andere landschapstypen zijn tot op zekere hoogte beïnvloed  door mensen. 

 

Andere natuurlijke landschappen in Slovenië

De meeste Sloveense bossen worden gebruikt voor houtproductie. Ook al zien ze er op het eerste gezicht heel natuurlijk uit, en hebben ze ook een natuurlijke soortensamenstelling: echt oude bomen zijn zeldzaam en er zijn  weinig dode bomen in vergelijking met oerbos. 

Weilanden zijn altijd door mensen geschapen: ze zijn hier omdat ze worden onderhouden door ze te maaien. Los daarvan zijn sommige bloemrijke hooilanden erg belangrijk voor tal van bloemen en vlinders. Deze soorten zouden anders alleen kunnen leven in open plekken in het bos en bij kale rotshellingen. 

Het hooggebergte is over het geheel genomen vrijwel natuurlijk. Op sommige plaatsen ligt boomgrens hoger dan hij van nature zou zijn. Dit komt doordat herders bomen hebben omgehakt om de bergweides te vergroten voor schapen en runderen.

Veengebieden kunnen ook vrijwel natuurlijk zijn en grotere veengebieden hebben van nature nauwelijks bomen. 

Oerbos in Europa

Oerbossen zijn erg zeldzaam geworden in Europa. Toch zijn er meer oerbos-restanten dan je misschien zou denken. Sommige oerbossen zijn door de natuur beschermd omdat ze op steile berghellingen groeien. Anderen zijn in antieke tijden beschermd als jachtgebieden voor plaatselijke machthebbers. Vaak gaat het om relatief kleine gebiedjes met oerbos. Ze worden omringd door veel grotere, voor houtproductie beheerde bossen die dienen als bufferzones. De overgebleven oerbossen horen bij de best bewaarde geheimen van de Europese natuur.

 

Niet alle bossen zijn hetzelfde

Bos ziet er niet overal hetzelfde uit. Het beroemde oerbos van Białowieża in Polen heeft vooral veel eik, linde en haagbeuk. Bergbossen in midden Europa bestaan uit naaldbomen: fijnspar, Europese larix en ook Arve, een minder bekende dennensoort. Het Sloveense oerbos is vooral beuken en zilversparrenbos. Dit verwarde me in het begin. Ik ken het oerbos van Białowieża goed, en daar liggen overal dikke dode eikenstammen. Hierom zicht ik ook in Slovenië naar plekken met veel dode bomen. Mis! Beukenhout verteert veel sneller als eikenhout en zilversparren blijven heel lang leven. Hierom hebben de Sloveense oerbossen duidelijk minder dood hout als de Poolse. Evengoed zijn er veel meer dode bomen dan in het productiebos. 

Hoe herken je oerbos in Slovenië?

Als oerbos er verschillend uitziet in verschillende delen van Europa, hoe herken je dan het Sloveense oerbos? Wel, om te beginnen zijn er geen paden. Paden zijn door mensen gemaakt en oerbos heeft immers geen menselijke invloed.

Het tweede kenmerk van oerbossen is dat de soortensamenstelling van de plantenwereld nog de oorspronkelijke is. In Slovenië betekent dit meestal gemengd bos met veel beuk en zilverspar. Ook staan bomen met een verschillende leeftijd door elkaar.

Tenslotte blijven dode bomen liggen in een oerbos. Je ziet dus veel rechtopstaande en op de grond liggende dode bomen. 

Bosbouwers markeren de grens van de Sloveense bosreservaten met een op stenen en bomen geverfde dubbele blauwe streep. Wanneer je dit zien, blijf dan op de paden. Op de paden blijven betekent in een oerbos dat je hooguit langs de rand kunt lopen. Dit is ook goed genoeg, want vanaf de rand heb je prima zicht op het bos. Bovendien is de rand van een bosreservaat vaak een bufferzone met hetzelfde beheer als het reservaat zelf. Het enige verschil tussen de bufferzone en het reservaat is dat er door de bufferzone paden lopen. 

 

Het Sloveense oerbos bezoeken?

De Sloveense bosreservaten met oerbos zijn gesloten voor bezoek. Als je erdoorheen loopt, beïnvloed je het bos en dat is nou net wat de bosbouwers willen voorkomen. Natuurlijk begrijpen we wanneer je een glimp van deze speciale bossen wilt opvangen. We doen daarom het beste wat we kunnen: we brengen je naar de paden langs de rand, in de bufferzone. Vanaf hier krijg je een prima indruk van het oerbos. Tegelijkertijd beïnvloeden we het zo min mogelijk. Als dit goed klinkt: schrijf ons een berichtje en we plannen een excursie naar het Sloveense oerbos!

 

Geschreven door Paul Veenvliet, 13.10.2018

 

 

GDPR